Khởi nghiệp từ phòng nuôi cấy mô: Anh nông dân Gia Lai làm chủ công nghệ, thu hơn 4 tỷ đồng mỗi năm
Tại thị xã An Khê (Gia Lai), mô hình khởi nghiệp của anh Thái Xuân Biên đang trở thành câu chuyện truyền cảm hứng mạnh mẽ cho nhiều nông dân trẻ. Từ một công nhân nhà máy đường, thu nhập bấp bênh, anh Biên đã tự học, tự nghiên cứu và mạnh dạn đầu tư xây dựng phòng nuôi cấy mô giống cây lâm nghiệp – một lĩnh vực đòi hỏi kỹ thuật cao mà trước đây gần như chỉ nằm trong tay viện nghiên cứu hoặc doanh nghiệp lớn.
Đến nay, cơ sở của anh đã cung cấp hơn 4,5 triệu cây giống keo, bạch đàn cấy mô, đạt doanh thu trên 4 tỷ đồng, góp phần chủ động nguồn giống chất lượng cao cho địa phương và nhiều tỉnh miền Trung – Tây Nguyên.
Hành trình bước vào công nghệ cao của một nông dân trẻ
Sau khi rời nhà máy đường vì thu nhập bấp bênh, anh Biên trở về quê sản xuất trên 1,5ha đất gia đình giao lại. Trồng sắn, trồng rau, rồi mô hình gì cũng thử, nhưng “được mùa mất giá” khiến kinh tế vẫn không ổn định.
Khoảng năm 2010, khi phong trào trồng rừng phát triển mạnh, anh nhận thấy nhu cầu cây giống keo, bạch đàn tăng cao nên quyết định mở vườn ươm. Từ 100.000 cây giống đầu tiên, anh thu lãi 70 – 80 triệu đồng. Nhận thấy tiềm năng lớn, anh mở rộng quy mô lên 2–4 triệu cây/năm.
https://vigen.vn/wp-content/uploads/2025/11/oi-le-c11-ghep.webp
Tuy nhiên, phụ thuộc vào nguồn cây cấy mô từ TP.HCM khiến chi phí cao, vận chuyển xa làm cây yếu, ảnh hưởng đến chất lượng. Chính khó khăn này thôi thúc anh tìm cách tự chủ công nghệ nuôi cấy mô – một quyết định táo bạo đối với một nông dân “tay ngang”.
Tự học – tự nghiên cứu – tự xây phòng nuôi cấy mô
Năm 2020, anh Biên đăng ký khóa học nuôi cấy mô tại Đại học Nông Lâm TP.HCM. Học xong, anh trở về và đầu tư 350m² đất để xây:
2 phòng nuôi cấy mô
2 phòng pha môi trường – chuẩn bị mẫu
1 phòng sinh hóa
Cùng đầy đủ tủ cấy, nồi hấp, thiết bị vô trùng, tủ nuôi sáng…
Sau khi thành thạo kỹ thuật nhân chồi, tạo cây, xử lý mẫu… anh bắt đầu nhân giống keo, bạch đàn. Khâu quan trọng nhất – theo anh Biên – là chọn vật liệu mẹ hoàn toàn sạch bệnh, sinh trưởng khỏe, vì cây mô chỉ tốt khi bộ gen cây mẹ tốt.
Giai đoạn đầu, tỉ lệ sống rất thấp. Anh liên tục vào TP.HCM và Quy Nhơn học thêm, tham gia chuyển giao công nghệ của các trung tâm lớn. Nhờ sự kiên trì, đến năm 2022 anh chính thức làm chủ quy trình, tạo ra cây giống cấy mô chất lượng cao, mạnh khỏe, đồng đều, sạch bệnh.
Công nghệ tạo bước ngoặt – doanh thu bứt phá hàng tỷ đồng
Kể từ khi thành công với phòng mô, anh đã:
Xuất bán 4 triệu cây bạch đàn cấy mô
Xuất bán 500.000 cây keo cấy mô
Doanh thu trên 4 tỷ đồng
Cung cấp giống cho Quảng Bình, Bình Định, Quảng Ngãi và toàn tỉnh Gia Lai
Nhiều hộ dân phản hồi rằng cây cấy mô khỏe, đồng đều, chống sâu bệnh tốt và sinh trưởng vượt trội so với giống giâm hom truyền thống.
Một ưu điểm quan trọng của cây mô là rút ngắn thời gian hoàn chỉnh rừng trồng, tăng năng suất và giúp người dân giảm rủi ro trong sản xuất lâm nghiệp.
Tự chủ nguồn giống – giảm chi phí cho cả địa phương
Theo ông Võ Văn Thanh – Chủ tịch Hội Nông dân xã Song An – việc anh Biên đầu tư phòng nuôi cấy mô đã giải quyết được vấn đề lớn mà vườn ươm địa phương gặp phải bấy lâu: phụ thuộc nguồn giống từ TP.HCM khiến giá cao và chất lượng không ổn định.
Nhờ anh Biên:
Giá giống hợp lý hơn
Giảm chi phí vận chuyển
Nguồn cây khỏe, nâng cao tỉ lệ sống
Chủ động cung cấp cho hàng loạt vườn ươm trong tỉnh
Từ một hộ nông dân, anh đã góp phần nâng cao chất lượng rừng trồng và thu nhập cho hàng trăm hộ khác.
Ứng dụng kiến thức mới – hướng tới phát triển bền vững
Ngoài sản xuất giống lâm nghiệp, anh Biên còn tìm hiểu thêm về công nghệ nhân giống nhiều loại cây khác, trong đó có các mô hình liên quan đến cây dừa và cây ăn trái. Một trong những nguồn tài liệu anh tham khảo là các hướng dẫn kỹ thuật trên những trang chuyên ngành như:
Tìm hiểu các sản phẩm – vật tư nông nghiệp ứng dụng trong kỹ thuật nhân giống:👉 https://vigen.vn/
Các quy trình liên quan đến kỹ thuật trồng và chăm sóc cây dừa sáp giúp người dân hiểu rõ hơn về nhu cầu của cây mô khi đưa ra môi trường thật:👉 https://vigen.vn/cay-giong-dua-sap-f1/
Những kiến thức này giúp anh hoàn thiện hơn quy trình ươm giống, cũng như hướng tới việc phát triển phòng mô theo hướng đa dạng hóa sản phẩm trong tương lai.
Khát vọng đưa cây giống công nghệ cao lan rộng khắp Tây Nguyên
Hiện anh Biên đang tiếp tục mở rộng:
Tăng số lượng phòng nuôi cấy
Nghiên cứu thêm giống mới
Kết hợp chuyển giao kỹ thuật cho các hộ trồng rừng
Hướng đến mô hình doanh nghiệp cung cấp giống lâm nghiệp chất lượng cao quy mô toàn miền Trung – Tây Nguyên
Với ý chí bền bỉ và tinh thần đổi mới, anh Biên đã chứng minh rằng: nông dân hoàn toàn có thể làm chủ công nghệ cao, và khi dám bước ra khỏi vùng an toàn, cơ hội thành công sẽ mở ra rộng hơn rất nhiều.
KỸ THUẬT TRỒNG CHUỐI TIÊU HỒNG NUÔI CẤY MÔ: GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG SUẤT VÀ HIỆU QUẢ SẢN XUẤT
Tổng quan về cây chuối và vai trò trong sản xuất nông nghiệp
Chuối là một trong những loại cây ăn quả ngắn ngày quan trọng, có giá trị kinh tế và dinh dưỡng cao, được trồng phổ biến ở hầu hết các vùng sinh thái trên cả nước. Nhờ khả năng thích nghi rộng, sinh trưởng nhanh và cho năng suất lớn, cây chuối phù hợp với điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa, lượng mưa cao và độ ẩm lớn như ở Việt Nam. Đặc điểm sinh học nổi bật của cây chuối là mọc thành bụi, trồng một lần nhưng có thể cho thu hoạch liên tục nhiều lứa trong nhiều năm, giúp tiết kiệm công trồng mới và ổn định sản lượng lâu dài.
Về giá trị sử dụng, quả chuối khi chín có hàm lượng dinh dưỡng rất cao. Ngoài protein và lipit, chuối còn chứa nhiều vitamin và khoáng chất thiết yếu cho cơ thể con người, đặc biệt là kali và vitamin C, thuộc nhóm cao nhất trong các loại quả nhiệt đới. Với hương vị thơm, ngọt dịu, dễ ăn và dễ tiêu hóa, chuối phù hợp với nhiều đối tượng sử dụng khác nhau, từ trẻ em, người cao tuổi đến lực lượng lao động nặng. Chính vì vậy, chuối luôn được xem là loại cây ăn quả chiến lược trong cơ cấu tăng gia sản xuất, nhất là tại các đơn vị quân đội và các vùng sản xuất tập trung.
Hình ảnh dưới đây minh họa việc ứng dụng khoa học – công nghệ vào sản xuất nông nghiệp, góp phần nâng cao hiệu quả canh tác và giá trị sản phẩm:
https://vigen.vn/wp-content/uploads/2025/10/cay-chuoi-cay-mo-tai-vigen_11zon.webp
Giống chuối tiêu hồng nuôi cấy mô và những ưu thế nổi bật
Trong số các giống chuối đang được trồng phổ biến hiện nay, chuối tiêu hồng nuôi cấy mô được đánh giá là một trong những giống có tiềm năng vượt trội. Giống chuối này do Viện Nghiên cứu Rau quả Trung ương là đơn vị đầu tiên nghiên cứu và sản xuất thành công bằng phương pháp nuôi cấy mô tế bào thực vật, sau đó được chuyển giao rộng rãi cho các cơ sở sản xuất giống trên toàn quốc.
Chuối tiêu hồng nuôi cấy mô có khả năng thích nghi tốt với nhiều vùng khí hậu và điều kiện canh tác khác nhau, dễ trồng, dễ chăm sóc và ít sâu bệnh hơn so với giống chuối truyền thống. Một trong những ưu điểm nổi bật là khả năng phát sinh chồi mạnh, trung bình mỗi cây mẹ có thể tạo từ 5 đến 10 chồi mới, giúp duy trì mật độ vườn ổn định và giảm chi phí giống trong các vụ tiếp theo. Thời gian sinh trưởng ngắn, chỉ sau khoảng một năm trồng là cây bắt đầu cho thu hoạch, năng suất cao và tương đối ổn định, trung bình đạt từ 50 đến 60 tấn mỗi hecta.
Quả chuối tiêu hồng có khối lượng trung bình từ 120 đến 150 gram, thịt quả rắn, màu vàng đậm khi chín, hương thơm tự nhiên và vị ngọt nhẹ, phù hợp với khẩu vị đại đa số người tiêu dùng. Đặc biệt, giống chuối này đáp ứng tốt tiêu chuẩn sử dụng trong bữa ăn của bộ đội, được xem là cây trồng rất phù hợp trong cơ cấu cây ăn quả tại các đơn vị quân đội hiện nay.
Yêu cầu về giống và chuẩn bị đất trồng
Để đạt được năng suất và chất lượng cao, khâu chọn giống đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Cây giống chuối tiêu hồng nuôi cấy mô cần được lựa chọn từ các cơ sở sản xuất uy tín, có quy trình kiểm soát chất lượng rõ ràng. Cây giống đạt tiêu chuẩn phải cứng cáp, khỏe mạnh, thân giả cao từ 25 đến 30 cm, đường kính thân từ 10 đến 15 mm, có từ 5 đến 7 lá thật, lá xanh đậm, trên phiến lá có thể xuất hiện các đốm nâu đỏ đặc trưng. Bộ rễ phát triển tốt, không bị sâu bệnh, không dập nát hay xây xát trong quá trình vận chuyển.
Chuối tiêu hồng nuôi cấy mô có thể trồng trên nhiều loại đất khác nhau, tuy nhiên để đạt hiệu quả cao nhất nên lựa chọn đất có tầng canh tác dày trên 0,5 m, tơi xốp, giàu mùn và dinh dưỡng, độ pH thích hợp từ 5 đến 7, có khả năng giữ ẩm và thoát nước tốt như đất phù sa cổ, đất phù sa ven sông suối. Với những vùng đất chua, nghèo dinh dưỡng như trung du và miền núi phía Bắc, cần cải tạo đất bằng cách bón vôi kết hợp phân chuồng hoai mục. Ở các tỉnh Nam Trung Bộ, nơi đất nâu xám thường nghèo dinh dưỡng, việc tăng cường bón phân hữu cơ là yếu tố bắt buộc.
Đất trồng chuối cần được làm sạch cỏ, cày xới kỹ và sâu đến khoảng 0,5 m. Hố trồng được đào trước ít nhất một tháng, kích thước trung bình 40 x 40 x 40 cm, đất xấu cần đào hố lớn hơn. Khi đào hố, lớp đất mặt và đất đáy được để riêng để thuận lợi cho việc bón lót. Mỗi hố bón từ 20 đến 30 kg phân chuồng hoai mục, kết hợp 0,5 đến 1 kg supe lân, tiến hành trước khi trồng từ 10 đến 15 ngày. Nếu đất chua, bổ sung thêm 0,5 đến 1 kg vôi bột để khử chua và cải thiện cấu trúc đất.
Trong thực tế sản xuất, nhiều mô hình trồng chuối và cây ăn quả nuôi cấy mô theo hướng công nghệ cao đã được giới thiệu và ứng dụng rộng rãi, có thể tham khảo thêm tại https://vigen.vn/ để có cái nhìn tổng quan về các giải pháp giống cây trồng chất lượng cao.
Kỹ thuật trồng và chăm sóc chuối tiêu hồng nuôi cấy mô
Thời vụ trồng chuối tiêu hồng nuôi cấy mô phụ thuộc vào điều kiện khí hậu từng vùng. Ở miền Bắc, có thể trồng vào vụ Xuân từ tháng 2 đến tháng 4 hoặc vụ Thu từ tháng 9 đến tháng 10. Ở miền Nam, thời điểm thích hợp nhất là đầu mùa mưa, khoảng từ tháng 4 đến tháng 6. Trước khi trồng, cần căn cứ vào địa hình để lên luống hoặc vun ụ phù hợp, nhằm tránh ngập úng cục bộ quanh gốc.
Khoảng cách trồng phổ biến là hàng cách hàng từ 2,5 đến 3 m, cây cách cây từ 2 đến 2,5 m, mật độ trung bình từ 1.300 đến 2.000 cây mỗi hecta. Khi trồng, đặt cây giống vào giữa hố, rạch bỏ túi bầu nhưng không làm vỡ bầu đất, tránh để rễ tiếp xúc trực tiếp với phân bón. Lấp đất tơi xốp quanh gốc, nén chặt vừa phải và tưới đủ nước để giữ ẩm cho cây nhanh bén rễ. Có thể phủ rơm rạ, xác thực vật hoặc màng phủ nông nghiệp quanh gốc để giữ ẩm và hạn chế cỏ dại.
Chuối là cây có sinh khối lớn và nhu cầu dinh dưỡng cao, đặc biệt là đạm và kali. Mỗi năm, một cây chuối cần khoảng 20 đến 30 kg phân chuồng, 0,5 đến 1 kg lân, 0,4 đến 0,6 kg đạm urê và 0,8 đến 1 kg kali. Phân chuồng, lân và vôi được bón lót hoặc bón sau thu hoạch, phân đạm và kali chia làm 3 đến 4 lần bón thúc theo các giai đoạn sinh trưởng của cây.
Nhu cầu nước của chuối khá lớn nhưng cây không chịu được úng. Độ ẩm đất thích hợp duy trì từ 70 đến 80 phần trăm. Sau trồng cần tưới nước thường xuyên, khi cây đã bén rễ thì giảm số lần tưới nhưng tăng lượng nước mỗi lần. Mùa mưa cần chú ý thoát nước kịp thời, nếu có điều kiện nên áp dụng hệ thống tưới nhỏ giọt để tiết kiệm nước và công lao động.
Trong quá trình chăm sóc, cần thường xuyên làm cỏ, xới xáo và vun gốc. Do chuối đẻ chồi rất mạnh, cần tỉa định kỳ, mỗi bụi chỉ để lại 2 cây con khỏe, có độ tuổi cách nhau khoảng 4 tháng để tập trung dinh dưỡng nuôi cây mẹ. Khi cây mang buồng, cần chống đỡ bằng cọc chữ X để tránh gãy đổ trong mùa mưa bão.
Phòng trừ sâu bệnh và thu hoạch
Cần thường xuyên kiểm tra vườn để phát hiện sớm các đối tượng sâu bệnh hại như sâu đục thân, sâu cuốn lá và bệnh héo rũ do nấm. Áp dụng tổng hợp các biện pháp canh tác, vệ sinh vườn, bẫy sinh học và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật khi thật cần thiết, đúng liều lượng và thời điểm.
Sau khi trổ buồng khoảng 115 đến 120 ngày, khi quả chuối tròn đều, vỏ chuyển màu xanh hanh vàng, không còn gờ cạnh rõ rệt, thịt quả trắng ngà đến vàng ngà là thời điểm thu hoạch thích hợp nhất. Thu hoạch cần nhẹ nhàng, tránh dập nát và trầy xước, sau đó để buồng chuối nơi thoáng mát cho ráo nhựa trước khi bảo quản hoặc tiêu thụ.
Hiện nay, nhiều giống cây trồng nuôi cấy mô phục vụ nông nghiệp công nghệ cao, trong đó có các giống hoa và cây ăn quả đặc thù, đã được sản xuất và cung ứng theo nhu cầu thị trường, có thể tham khảo thêm tại https://vigen.vn/san-pham/mai-cuc-huong-chum-cay-mo/.
Với những ưu điểm nổi bật về năng suất, chất lượng và tính ổn định, trồng chuối tiêu hồng nuôi cấy mô là hướng đi phù hợp, mang lại hiệu quả kinh tế cao, góp phần bảo đảm nguồn trái cây thường xuyên, cải thiện bữa ăn và nâng cao hiệu quả tăng gia sản xuất tại các đơn vị và địa phương.